logotype

2014 2
Eddy viert in 2014 zijn 96ste verjaardag

 

“Er zijn meer behangers dan zangers”

 

In de nacht van 23 op 24 oktober is Eddy Christiani in zijn slaap overleden. De meest populaire zanger/gitarist die Nederland ooit heeft voortgebracht leed de laatste weken aan een ernstige longontsteking. Met de dood van Eddy is definitief een einde gekomen aan de hoogtijjaren van de radio. Een periode die enkele decennia omspant en waar binnen Eddy met grootheden als Max van Praag , Frans Poptie, Tom Erich en anderen het gezicht waren.

Hij was de eerste elektrische gitarist in Europa en de eerste Nederlander met een Gouden Plaat (100.000 verkochte exemplaren). Zijn Ouwe Taaie verlichtte de oorlogsjaren, zijn Zonnig Madeira uit 1937 wordt nog altijd gezongen Als Engelse luitenant-gitarist speelde Eddy in 1945 achter het front, daarna was hij jaar na jaar Nederlands populairste zanger. Christiani was het idool van 100-duizenden. Oma’s stuurden hem zelf gebreide sokken, boeren kievitseieren en meisjes naaktfoto’s en boekenleggers. Zijn portret stond op kauwgumplaatjes van Maple Leaf en Monty, ook op damesrokjes. Zijn stem was zijn geheim, direct herkenbaar, met een swing die jij alleen terughoort bij Amerikaanse crooners.

15 april 2015 2

Op de foto waarop ik figureer, staan BEP & PETER WILLEMS, de buren van Eddy

 

In 2016 had De Weergever een interview met ‘het verschijnsel’ Eddy Christiani. Met dank aan Eddy’s buren Bep en Peter Willemse. “Zijn absoluut laatste interview,”zei het echtpaar. “Eddy heeft zijn verhaal al zoveel maal verteld. Kunnen jullie nog voor verrassende vragen zorgen.” Het antwoord luidde – enigszins arrogant – met ‘ja’. In dat lange interview waarbij Eddy zijn gitaar op schoot nam en nog tokkelde, en het kleine gezelschap begeleidde bij de liedjes die hem zo populair hadden gemaakt.

Toen was Eddy al een beetje ‘de weg kwijt’. Het ene moment noemde hij ‘Herinneringen, de schatkamer van de geest’, om even later een kleine, maar o zo verdrietige andere draai aan de uitspraak te geven: ‘Herinneringen zijn de ketenen van de geest’.

Heipalenmuziek

Vandaag – 25 oktober – heb ik vergeefs gezapt, in de hoop dat een van de vele televisiekanalen Eddy Christiani zou gedenken. Dat was niet het geval. Terwijl er nog een prachtige documentaire over hem en vriend/collega Harry de Groot ergens op de plank moet liggen. Dan te bedenken dat de man, altijd punctueel gekleed en altijd goed gemutst – jarenlang in miljoenen huiskamers zorgde voor ‘de vrolijke noot’. De AVRO-studio liep vol wanneer Eddy in De Bonte Dinsdagavond optrad.

Zijn ‘Klaar terwijl u wacht’ was een topper tijdens deze uitzending. Voor de pauze mocht men een idee of titel aandragen, na de pauze hadden Tom Erich (muziek) en Eddy (tekst) het liedje klaar. Een voorbeeld? Als ik de hoofdprijs in de voetbaltoto win. Nog een: Jongens rijd je ronde in de grote Tour de France. Zijn aanhang was verbijsterd over de snelheid én de kwaliteit.

Kwaliteit. Eddy had daar zijn mening over. Toen zangers als Johnny Ray (Cry) huilend op de grond gingen liggen, of ‘gitaristen’ met hun tanden de snaren verwoestten, trok Eddy zich terug. Hij geloofde zijn ogen en oren niet.

Op het moment dat ‘house’ als ‘muziek’ werd aangekondigd was hij verbijsterd en sprak van ‘heipalenmuziek’. Ook verhaalde hij smalend over mensen op radio en televisie die zich ‘zanger’ noemden. Het ontlokte hem de uitspraak ‘er zijn meer behangers dan zangers’.

Eddy en kleindochter van Bep Willemse wentelteefjes EDDY eet wentelteefjes met de kleindochter van BEP Willems

Toen wij bij Eddy in Amstelveen waren, vis-a-vis met de sympathieke en goedlachse legende, haalde hij de herinnering op aan zijn elektrische gitaar, die in Amerika werd geïntroduceerd door Charlie Christian. “Geen toeval, dat Charlie bijna helemaal mijn naam draagt,” zei hij. Epiphone Electar Model M. Muziekschool Zwaag aan de Amsterdamse Van Lennepkade levert het pronkjuweel, Eddy kocht het instrument op afbetaling.

Vriend

De gitaar waarop hij tot het eind van zijn loopbaan (2010) zijn wonderschone melodieën verklankte, had hij gekregen van een van de bandleden van Django Reinhardt. Eigenlijk: geruild.

De gitaar is een vriend voor het leven

“De gitaar is een vriend voor het leven,” vertelde Eddy op die gedenkwaardige middag in zijn huis aan de Jan van Goyenlaan in Amstelveen.

2014 2

Het flesje meegebrachte rode wijn werd ontkurkt, de zanger genoot. Buurman Peter signaleerde onze geestdrift en de daarmee gepaard gaande vlugge toon van praten. “Rustig aan,” sprak hij. “Dan komt alles bij Eddy naar boven.”

En dat gebeurde ook. Er werden ook tranen geplenkt. Vooral toen Eddy vertelde over Henny, zijn grote liefde, die in Amsterdam de tabakswinkel bestierde. Voetballers vooral begonnen na hun loopbaan een dergelijke winkel. Ook Eddy wilde een zekerheid achter de hand houden. Niet wetend, dat hij de meest gevraagde studio-artiest zou blijven, een garantie voor een financieel probleemloze oude dag.

Eddy en Joling 2016

Gerard Joling kwam zijn plaatsgenoot Eddy feliciteren met zijn 98ste verjaardag

Stella Artois

Hij vertelde over zijn maandenlange verblijf in Antwerpen en ’s nachts de weg naar het hotel niet meer wist. De politie vroeg de naam van het onderkomen. Eddy antwoordde: “Ja, die weet ik, er was een lichtreclame, Stella Artois.” De zanger, die zonder vader opgroeide, bewonderde zijn moeder. Haar foto in een lijstje stond naast zijn bed. Eerst in het verpleeghuis in Diemen, later in het verzorgingshuis in Aalsmeer.

Eddy Christiani maakte deel uit van het orkest van John de Mol, de opa van Linda en John, en van het ensemble van bassist/zanger John de Mol, de vader van Linda en John.

Hij vertelde over de armoe uit die jaren (1930-1940). Hoe opa De Mol, met zoontje John op de arm, geen geld had voor de tram. Toch sprong hij erop en wanneer de conducteur aan kwam stappen, sprong hij er snel uit.

Nachtclub

Eddy – groen als gras – speelde met het orkest van De Mol een etablissement van animeermeisjes. Wist Eddy wat een animeermeisje was? Natuurlijk niet. Hij zei: “Ik stond er wel van te kijken dat er snel een in mijn ogen intiem contact werd gelegd.”

Prachtig is het verhaal van ‘Op hoop van zegen’. Beppie Nooij senior kwam voor haar snikkend uit te spreken zin ‘De vis wordt betaald’. Zij heeft een pannetje waarin soep wordt verondersteld. Eddy was in de pauze naar de manege in de buurt gegaan en had dampende poep van paarden meegenomen en in het pannetje gedaan. “Beppie kreeg een hartkramp toen ze de deksel oplichtte.”

Eddy en het combo begeleidde buitenlandse danseressen. Met veel tromgeroffel ging een van de dansen naar het hoogtepunt van haar optreden: hoog opspringen en in een spagaat landen. Het bleef ijzig stil, op dat moment scheurde Eddy zijn zakdoek…

Het hoogtepunt van zijn carrière noemde Eddy het televisie-optreden van Stéphane Grappelly. Hij begeleidde de violist op slaggitaar, louter dienend.

Kulturkammer

In de 2e Wereldoorlog weigerde Eddy te tekenen voor Kultuurkammer. Hij bagatelliseerde zijn ‘daad’: “Ik was alleen, had geen gezin te onderhouden. Dus, niets groots.” Eddy’s grote vriend Frans Poptie tekende wel en was daar zeer openhartig over: “Er was niemand die mij en mijn vrouw en kinderen brood en melk kwam brengen.”

Hij wijzigde in die dagen een Duits tekst: Es geht alles vorüber, es geht alles vorbij. Nach jedem Dezember folgt wieder ein Mai; het werd: Zuerst fliegt der Führer und dann die Partei.

2016

Skip Voogd, ooit hoofdredacteur van Tuney Tunes en grote fan van Eddy,  was aanwezig bij het feestje ter gelegenheid van Eddy’s 98ste verjaardag.

Herinneringen

Mooi en zo echt is wat onze eigen Ben Poelman mij dinsdag 24-10-2016 mailde: ‘Eddy heeft een patriarchale leeftijd bereikt, dat wel. Maar het is net of er ook een stuk van je eigen leeftijd heengaat. Ik herinner mij als 7-jarig knaapje in Zwolle, dat vriendjes mij kauwgumplaatjes toonden van ‘Rooie Rochus’ en ‘Doris Dee’. Eddy zat ook in die reeks. De eerste keer dat ik een liedje van hem hoorde was, toen een Amsterdamse kennis van mijn ouders – hij woonde op de Albert Cuyp pal naast Johnny Meyer – op een vooroorlogse elektrische grammofoon, die in betere tijden bij de HEMA als demonstratiemachine had gediend, Kleine Greetje uit de polder draaide. Zo’n rode Decca-plaat die gemaakt was van gerecycled schellakmateriaal. Het is dankzij deze kennis, dat ik aan mijn oude-platen-liefde ben gekomen’.

2015 2
Bep Willems helpt Eddy de kaarsjes van de taart uit te blazen.

Ben verzorgt muziekmiddagen in verpleeg- en verzorgingshuizen. Het zal niemand verbazen hij altijd een stapeltje platen van Eddy draait…. tot groot genoegen van de aanwezigen.
Zijn biografie, geschreven door Herman Pieter de Boer, is mijn lievelingsboek. ‘Het staat in de sterren’ is het werk getiteld. Voorin schreef Eddy: ‘Voor Cees Wentink, m’n fan sinds 1953!!’

“Heb jij zin om voor de website een I.M. met herinneringen over Eddy te schrijven?” vroeg Ben Poelman. Hij kent mij en weet het antwoord.

 

Cees Mentink